Bozcaada ve Marmara’nın mercanları araştırılıyor

Kuzey Ege ve Marmara Denizi’nin güneyinde başlatılan “Türkiye Kıyıları Mercan Resif Deniz Doğa Alanlarını Geliştirme, Koruma, İzleme ve Yönetimi Projesi” kapsamında Bozcaada ve Marmara Adası’nda nesli tehlike altında olan mercan habitat karakterleri ve yayılım gösterdikleri alandaki biyolojik çeşitlilik inceleniyor.

https://geo.dailymotion.com/player/x4sp6.html?video=x8dxtwk&GK_PV5_PHOTON=1

Akdeniz orijinli nesli tehlike altındaki taş
mercan “Cladocora caespitosa” ve altın mercan “Savalia savaglia”nın
yoğun dağılım gösterdiği   Bozcaada ve Marmara Adası kıyı sularında
bilimsel izleme çalışmaları başlatıldı.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)
Türkiye Temsilciliğinin himayelerinde Çanakkale Sualtı Spor Kulübü Derneğince
yürütülen, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Deniz Teknolojileri
Meslek Yüksekokulu Sualtı Teknolojisi Programı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış
Özalp’in bilimsel danışmanlığını üstlendiği proje, 6 kişilik bilim ekibinin
yanı sıra STK’ların katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Proje kapsamında yasa dışı balıkçılık
faaliyetleri, bilinçsiz avlanma ve çapa atımı nedeniyle zarar gören mercan
kolonilerine ilişkin farkındalık oluşturularak bilinçlendirme faaliyetlerine
odaklanılıyor.

Her iki bölgede dalış yapan araştırma ekibi,
şu anda çalışmalarını Marmara Adası civarında sürdürüyor. Yıl sonuna kadar en
az 70 dalış planlayan ekip, nesli tehlike altındaki türlere yaşam alanı olan
bölgede balık ağlarının ve Marmara’da müsilajın tahrip ettiği alanları kayıt
altına alıyor.

Bilimsel çalışmalar tamamlandıktan sonra
mercanların zarar gördüğü tehdit ve etkenlerin oranı, habitatlardaki hasar
ortaya çıkarılarak ağustos 2023’e kadar ilgili kuruluşlara kitap halinde rapor
edilecek. Tehdidin boyutuna göre koruma tedbirleri alınmasına yönelik yol
haritası belirlenecek.

BALIKÇILAR BİLGİLENDİRİLECEK

Doç. Dr. Özalp, AA muhabirine,  Bozcaada
ve Marmara Adası’nda geniş yayılım alanları bulunan iki Akdeniz mercan türünün
nesli tehlike altında olmalarına rağmen henüz korunma önlemi alınmadığını
söyledi.

Bu türlerin oluşturduğu habitatların birçok
deniz canlısına yuva görevi gördüğünü belirten Özalp, “Akdeniz orijinli sert
mercan türü olarak bildiğimiz ve Bozcaada Tuzburnu kıyısında koloniler
oluşturan ‘Cladocora caespitosa’ Bozcaada çevresinde gerçekleştirilen
TÜBİTAK projesi kapsamında tespit edilmişti. Aynı projede Marmara adaları
çevresinde de ‘Savalia savaglia’nın geniş alanlarının keşifleri yapılmıştı.”
ifadelerini kullandı.

Özalp, Akdeniz’de korunan bu türlerden
özellikle 2 bin 700 yıl önce yaşamış fosil kayıtları dahi bulunan altın
mercanın balıkçı ağları ve atılan çapalar nedeniyle ciddi risk altında olduğunu
anlattı.

Bu türlerin üzerindeki tehditlere
odaklanılması gerektiğini dile getiren Özalp, şöyle devam etti;

“Projede temel amaç; Çanakkale Boğazı Dardanos mercan resif deniz doğa koruma alanında olduğu gibi türler özelinde farkındalık faaliyetlerinin Bozcaada ve Marmara Adası resiflerinde de gerçekleştirilmesi ve türlerin öneminin ortaya konulmasıdır. 2021’de Çanakkale Boğazı’nda mercan resif alanı olarak bir deniz koruma alanı oluşturulmuştu. Türkiye denizlerinde yer alan ilk mercan resif koruma bölgesi Dardanos’ta ve Bozcaada ile Marmara adalarında balıkçıları bilgilendirme faaliyetleri ile belirli ara hedefler ve faaliyetler yapılacak. Bozcaada‘daki mercan resifinin çevresindeki biyolojik çeşitlilik ile Marmara Adası’nda yaşam süren türün çevresindeki denizel çeşitlilik tüm elemanlarıyla, denizel omurgasızlar, balıklar, kafadan bacaklı yumuşakçalar dediğimiz ahtapot, sübye, kalamar ve diğer canlılar özelinde incelenecek.”

DENİZATLARININ YUMURTA BIRAKTIĞI MERCANLAR AĞ KAPLI 

Doç. Dr. Özalp, Marmara Adası’nda yaşam süren
ve Hayırsız Adacık’ta yoğun yayılım oluşturmuş Savalia savaglia mercanı
dallarının üzerinde köpek balıklarının yumurta bıraktığını, denizatı yumurtalarının
bulunduğunu, üzerlerinde balık ağları gördüklerini aktardı.

Yüksek biyoçeşitlilik oluşturan bu bölgelerde
acil eylem planları doğrultusunda önlemler alınmasının önemine dikkati çeken
Özalp, “Habitatlarda yapılan incelemelerde ezilmiş veya dalları kırılmış mercan
kolonilerine rastlıyorsunuz. Bu durum son derece vahim.” dedi.

Özalp, mercanların korunması ve hassasiyetle
izlenmesi gerektiğine işaret ederek, bu nedenle proje çalışmalarının önemli
olduğunu belirtti.

Bilinçsizce atılan çapaların, balık ağları ya
da bilmeden yapılan herhangi bir deniz faaliyetinin örneğin dalış turizminde
dalgıcın paletinin de mercanları etkileyebileceğini kaydeden Özalp, şöyle
konuştu:

“Çanakkale Sualtı Spor Kulübü Derneği, Bozcaada ve Marmara Adası için önemli bir işi başardı. Ülkemize çok önemli bir proje kazandırılmış oldu. Biz de çalışmalarına akademik destek veriyoruz. Türk Deniz Araştırmaları Vakfı, Adalar Vakfı, Sualtı Fotoğrafçıları ve Filmcileri Derneği,  Bozcaada Su Ürünleri Kooperatifi, Marmara Adası Su Ürünleri Kooperatifi, Vira Dergisi ve  Bozcaada Mendirek dergisi projenin ana destekçileri arasında yer alıyor. Ayrıca proje kapsamında mercanların önemine dikkati çeken belirli STK’ların destekleri var. Emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz.

Ülkemiz denizlerinde, Çanakkale Boğazı mercanlarının ne derece önemli olduğunu son yıllarda göstermiş bulunuyoruz. Bu anlamda Çanakkale Boğazı, Bozcaada ve Marmara Denizi’nde belirlenmiş alanların mercanlara ev sahipliği yapması bir anlamda da ülkemizin değerini yükselten bir unsur. Denizel biyoçeşitlilik son yılların en önemli araştırma konuları arasında yer alıyor.  Bozcaada ise stratejik bir bölge, burada nesli tehlike altında olan bir türün ekosistemini çalışmamız, aynı şekilde trol ve gırgır baskısının çok yoğun olduğu bir Marmara Adası’nı düşündüğümüzde oradaki türlerin yaşamsal önemleri üzerine ve tehdit unsuru olan dip ağları, çapalar veya diğer zararlı etkenler ilgili farkındalığı biraz yükseltirsek eminim ki balıklara yuva olan bu ortamları geleceğimize kazandırmış olacağız.”

kaynak sözcü

About Post Author

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Previous post Bozcaada Limanı’nda deniz dibi temizlendi
Next post İzmir’de toplu balık ölümleri: Bu bir felaket
%d blogcu bunu beğendi: